Aydar küüyündä geçti 13-cü festival, angısı baalı gagauz kiliminerin dokumasınnan — incä zanaat, angısında karışêrlar istoriya, aylä adetleri hem bütün halkın zenginnii.
Birkaç saada Aydar küüyü bir büük halk yaradıcılıın merkezi oldu. Burada topladılar kilimineri türlü küülerdän — Beşgözdän, Baurçudan,Kiriettän, Dezgincedän, Kazayaktan, Tülüküüdän, Beşalmadan hem Ferapontyevkadan. Herbir kilim — ayırı bir istoriya. Festivaldä teklif edilän kilimnär dokunmuşlar yakın 100 yıl geeri. Onnarı korumuşlar aylelerdä, vermişlär uşaklara, unukalara kullanıp onnarı nicä ayırı bir istoriya.
«Kongazdan geldik, katılȇrız Aydar kilim festivalinä büük havezlän. İsteeriz göstermää nicä yıkanılardı yapılar, nicä pıtıraktan çıkarılmış yapılar yıkanȇrlar, pak olsunnar da onnarı sora gözäl kızlarımızı getirdik — hepsinä çiiz — kilim da pala da hepsiciini dokumaa».
Nezaman sa düzen kilim dokumak için varmıştı may herbir evdä. Karılar kilimneri dokuyarmıştılar evdä kullanmaa deyni, içerleri donatmaa deyni hem en önemni — çiizliklerä deyni. Herbir kilim başa çıkarılınca çok vakıt hem kuvet koyularmıştı — ipleri hazırlamaa, renkleri ayırmaa uydurmaa- hepsinä vakıt hem dayanmak lääzımmıştı. Herbir iş burada festivaldä gösterildi.
«Bizä büün düştü yapaa yolundan ikinci proţes — kırkmaktan sora elbetki lääzım yapıyı pıtıraktan paklamaa- eveldän paklaardılar onu ellän, toplanıp bütün aylä. Elbetki, en önderciydi babu- masal annadardı, türkü çalardı, çözärdi fıkra boşçasını, uşakları da kim taa islää işleer onnarı sevindirärdi, ani debreştirmää öbürleri da, ani onnar da işlesinnär. Biz burada göreriz, ani büük terbi etmäk proţesi vardı, hem işä üüredärdilär, hem da uşaklar sırada olsunnar hem da folkloru da».
Gagauz kilimnerin özellii onnarın resimnerindä, renklerindä hem simvollarında. Herbir ustanın kendi eliymişti. Büünkü gündä kilim dokumaa zanaatını sık kaarşı gelinmer. Onuştan lääzım bilinsin hem korunsun bilgilär onnarın yapılmasında.
«Bän aldım benim komuşuykamdan — raametli o karı, o dokumuş onu taa 1929-cu yılda, o pek eski, ama komuşuykanın kızı onu te bölä kullanmış gözäl da verdi bana, istedim, ani göstermää — görsün hepsi insan bölä işleri, angısını yaparmıştılar taa 1929-cu yılda».
Festivaldä ustalar gösterdilär kendi işlerini hem becermeklerinnän da paylaştılar. Musaafirlär için master klaslar oldu, halk ustacıların sergisi teklif edildi uşaklara da yaradıcılık oyunnarı vardı. Festivalin pay alannarı olayın önemnii için söledilär.
ALÖNA ERGOGLO festivalin pay alanı
«Baş gündän insan sever, ani yaşamasını gözelletmää, bu kilimnär gözelledärmişti ileri içerleri hem da bir çiizlik gibi — önemni, ani bu adetlär kaybelmesinnär. Biz büün göreriz, ani artık kilim dokunulmȇȇr, ama ani ölmesin, ani insan unutmasın kendi adetlerini, sanȇrım, ani dooru, ani lääzım yaşasın bu festival».
Bu festivalin geçirilmesi önemni Aydar küüyü için da. Burada isteerlär ilerletmää adetleri, ki onnar kalmasınnar sadece akılda istoriya gibi, ama ileri dooru yaşasınnar. Olayın geçirilmesindä yardımcı oldular sponsorlar,- dedi Aydar küüyün primarı Ilya Kiösä.
İLYA KİÖSÄ Aydar küüyü primarı
Gagauz kilimi o diil sade ellän yapılan bir iş. Onun gergeflerindä kalêrlar bilgilär, gözellik için sözlär hem o aylelerin istoriyaları, angıları çok yıl geeri onnarı dokumuşlar.