Literator, resimci, skulptor, folklorcu, kinorejisör hem Beşalma küüyü istoriya -ȇtnografiya Mi̇lli̇ Gagauz muzeyi̇ kurucusu D.Kara Çoban büün mayın 27-dä 92 yaşını tamannayacȇydı. O gagauzlara inanılmaz büük kultura varlıını braktı.
D. Kara Çobanın yaşaması kısaydı, ama 53 yılın süresindä o yapabildi okadar, nekadar çoyu birkaç yaşamakta yok nicä yapsın, nışannȇȇr onun kızı Lüdmila Marin. Üürendi Harkov yapı düzmäk institutunda, burada armataya gitti. Sora M.Gorkiy adına literatura institutu. İşledi üüredici, bibliotekacı. Sıradan yaşayannardan ayırılardı sade fikir deerinniinnän. Bu gün muzeydä, angısının kurulması için o yıllar boyunca işledi, toplandılar D.Kara Çobanın en yakındakıları, onnar, kimin ecellerindä D.Kara Çoban derin iz braktı.
«Şükür, ani o nezamansa çekettirmiş, brakmış açık aklına getirmekleri insanda da büün büük havezlän hepsicii tutup aklında, annadȇrlar, paylaşȇrlar kendi bilgilerininnän hem ne görmüşlär»,- nışannadı Lüdmila Marin, muzeyin başı.
Herzaman iştäydi, ama bakmayarak buna, bulardı vakıt uşaklarına. Oolu Afanasiy hem kızı Lüdmila bobasını aklılarında tutȇrlar pek islää.
«Duyȇrım sevgi,duyȇrım te o inceliki angısınınnan o yaşaardı, angısınınnan o gezärdi dünnedä. O boba, bu lafın maanası pek büük»,- dedi Lüdmila.
Neyä dä diymesä D.Kara Çoban, haliz incäzanaat olardılar, nışannadı muzeyci Mariya Kapaklı. O alatlardı yaşamaa, olmalı bu baalıydı onunnan, ani o hererdä, herbir işi yapmaa etiştirmää istäärdi. Başka türlü yoktu nicä olsun, çizgiledi Mariya Kapaklı: «Nekadar vakıt geçer, nekadar yıllar geçer da bakȇrız onun işlerinä, okadar da her yılın açȇrız kendimizä taa eni işlär. Onun işleri, yaptıkları, yaratmaları-bitkisiz. Şükür, ani o vardı bizim yaşamamızda, bizim küüyümüzdä, bizim Gagauziyamızda, bizim halkımızda».
D.Kara Çobanın en büük izmetlerinin biri-muzey. 1976-cıda o girdi devletimizin turistik kartasına. Büünkü gündä muzeyä binnärlän insan gelerlär. Muzeyin kapuları büün dä açıktılar, büün burada sıcak atmosferada D.Kara Çoban için annatmaklar öttülär.
«Bizim borcumuz, Dm.Kara Çobandan kalan zenginnikleri evladlara annatmak, göstermäk hem D.Kara Çoban gibi olmak, fikirini uşaklara terbietmäk»,- Şükrü Baştürk doktor, doţent çizgiledi.
D.Kara Çoban gagauz halkına zengin varlıı braktı. 60 skulptura, 12 yaratma toplumu, 40 kinosüjet. Kendi “Gagauz novellalarında” o hem rejisör, hem sţenarist, hem aktör. O diil sade duusun hem büüsün, ama kuvet yaratmaa bu topraktan alardı, nışannadı bibliotekacı Evdokiya Kapaklı: «Dm.Nikolaeviç işlemişti bibliotekada, o çok gelärdi burayı bän işläärkenä dü. M.Gorkiyi pek sevärdi okumaa. Büün bän annȇȇrım, ani kısmetliyim, ki beni nezamansa Beşalmaya getirmişlär hem bän bu adamnan tanışmışım».
D.Kara Çobanın duuma günü-o kultura varlıımızı koruması lääzımnıını aklımıza getirmäk. Onun yaşaması hem incäzanaatı büün da evladlara Ana dilini, istoriyamızı, dolayımızı sevmää ihlam vererlär.
Avtor: A. Terzi, operator: S. Georgiev, montaj: A.Gerçu.
Moldovanın hem Gagauziyanın en mekalı haberleri GRTnın Telegram kanalında!