Hederlez ayın 26 — da bakılȇr Normadan taa zeedä tuzun kullanmasınannan dünnä güreşmäk günü. Doktorlar smleerlär, ani raţionda tuzun zeedesi — pek kötü var nasıl saalıkta belli etsin.
Tuzun kullanmasının iisilmesi var nasıl iisiltisin insultu 20%, ama kalp hastalıklarını 25%. Dünnä Saalı korumaa kurumun habelerinä görä, tuzun korkusuz norması — diil taa zeedä bir çay kaşından gündä. Praktikada sa insannarın çoyu iyerlär 2,5 keredä taa zeedä, çizgiledi Komrat kasabasının cümnä saalık Merkezin öndercisi Elidiya Kissa: «Balansı her zaman zor bulmaa, ama havezä görä biz lääzım ayırmaa saalı. Saalık ilk erdä.Tuz sayılȇr bir en önemni kötü faktor, angısı getirer gipertoniyaya, nedän sora — infarkta, insulta».
Moldova devletin yaşayannarı kullanȇrlar yakın 13 gram tuz gündä — bu iki okadar taa zeedä normadan.
«Bakarak normalara görä, angısını biz lääzım kullanalım — 5 gram sutkada. Biz sa Moldova devletin yaşayannarı kullanȇrız sutkada 12,8 gram, bununnan biz gireriz risk gruppasına»,- söleer uzmannar.
Hiç kullanmamaa tuzu yok nasıl — o var natural mallarında da. Ama pek isiltmää onu raţionda riskli saalık için, çizgilerlär uzmannar.
«Bütündän atılmaa tuzdan hiç yok nasıl, bakmadaan ona, ani tuzlamadık. Biz kullanȇrız ekmek, iyeriz başka malları. Kullanȇrız hep zarzavatları, angılarında hep var tuz, da bu hiç yok nasıl osun, atılmaa deyni bütündän tuzdan. Erlim alarsaydık tuzu ekmän içindä, 100 gramda 1, 88 г. tuz. Erlim biz üç parça ekmek iyärsäydik, biz normayı yaptık»,- nasaat eder Elidiya Kıssa.
Doktorlar nasaat ederlär taa sık tuzun erinä kullanmaa natural speţiyaları, kontrol etmää, nedän o yapılı, gözletmää deyni imäk mallarını. Bu bir adım, angısı var nasıl korusun saalıı.
Avtorlar: P. Barbova, P. Slavova, montaj: A. Gerçu
Moldovanın hem Gagauziyanın en mekalı haberleri GRTnın Telegram kanalında!