Moldovanın saalıı korumak ministerlii barabar çiftçilik ministerliinnän çekettilär kompaniyayı «Yok ambroziya» adlan. Bu iniţiativa doorulu güreşmää bu büümnärlän, angıları kötü insan saalıında hem tabiatın durumunda gösterilerlär. İki aftanın süresindä kuvetlär soţial baalantılarda erleştireceklär materialları:plakatları, infografikayı, angılarında olaceklar kararlar, nicä aazaltmaa ambroziyayı.
«Yok Ambroziya!» kampaniyanın neeti — haberlemää insannarı risklar için ambroziya tozundan, angısı en kaavi alergen hem da cümnä aktiv katılsın ambroziya yok etmäk proţesinä. Ambroziya korkunçlu insan saalıı için hem çiftçilik için da, söleerlär yaşayannar.
«Bu alergen — bir ot da ondan çok insan zeet çeker, açan o açȇr».
«O alergen da onu yok etmää lääzım».
«Bu korkunçlu bir büüyüm, en pek alergiyayı çekän insannar için. Onnar aar bunu geçirerlär da bununnan güreşmää lääzım. Onu yok etmää lääzım. Analar- bobalar lääzım uşaklara sölesinnär diimesinnär hem koparmasınnar bu otları hem başkaları da. Onnar tozlu, yaamur yok. Bölä islää olacek».
«Naşeysä işittim, ama aklıma gelmeer».
«O pek zararlı, o insannar için, angıları aar türlü kokuları geçirerlär. Onnar soluyamȇȇrlar. Bän dayanamȇȇrım kokulara- dufi, ilaç, yıkamak hem çiçek tozları. Bizä deyni bu pek aar. Biz savaşȇrız gitmää o erlerdän, neredä var aar kokular. İnsannarın çoyuna bu büük bir problema- alergiya. Onnar çok para harcȇȇrlar bu hastalıktan kurtulmaa. Eer bizim primariyamız hem ekologiya izmeti var nasıl bu problemaylan güreşsinnär hem yardım edeceklär, insana pek islää oalcek hem kasabaya, hem insannara alergiyaylan».
Ambroziya atȇr soluk içinä çok toz, ne alergiyaya getirer nışannȇȇrlar uzmannar. İkinci yıl ayırı er veriler ambroziya güreşmesinä neçinki başka yıllara bakarak belli olȇr, ani insannarın sayısı, angıları bu otlardan hastalanȇrlar 15-20% zeedelendi, nışannadı Komrat kasabası cümnä saalıık merkezin uzmanı Elidiya Kıssa: «İnsannarın sayısı zeedelener, neçinki büüyer erlerin sayısı da, neredä var ambroziya. Bakarsaydık, nekadar bizdä boş ev hem pırlok er var da orada ne istärsä büüyer. Diil boşuna kabledildi karar, neredä boş evlär hem erlär var, angıları paklanmȇȇrlar, cezalamaa. Bunun için da büüyer sayı da. Eer küçük er, ozaman sade orada insannar zararlanȇrlar, ama er meydannar taa büük olȇrlar taa da çok insan hastalanȇr».
Olmasın ambroziya otların yayınlaması lääzım türlü ölçüleri kabletmää nicä kasaba içindä, ölä da dışanda.Komrat kasabasının komunal izmetin uzmannarı herzaman otları biçerlär erlerdä, neredä insan gezer hem toplanȇr, nışannadı primar yardımcısı Viktor Baldji: «Onnarda var işçilär, angıları otları biçerlär. Bundan kaarä, o beterä, ani çok ambroziya hem kuru ot vardı taa ölçülär kabledildilär. Komradın primaryası imzaladı annaşmayı üridik kişiylän, bu işleri taa hızlı yapmaa deyni taa insanı bu işlerä koymaa. Firma verdi taa iki kişi bu proţes taa hızlı olsun deyni».
Uzmannarın haberlerinä görä, yaşayannarın, angıları yaşȇȇrlar erlerdä, neredä ambroziya var, 20% zeet çekerlär onun tozundan. Onu lüzgär daadȇr orada da neredä o yok. Bu sık getirer ona, ani insannara prost olȇr hem da bolniţaya var nasıl düşmää.
«Eer bir-iki toz damnası kvadrat metraya düşärsäydi şansora alergiya var nasıl peydalansın. Alergiyanın nesoy nışannarı. Bizä geler, ani biz suukladık, sümük çekeder akmaa, gözlär kaşınmaa hem kızarmaa, çekederiz kaşınmaa yaarayadan»,- nışannadı Komrat kasabası cümnä saalıık merkezin uzmanı Elidiya Kıssa.
Alergiya nışannarı peydalanarsaydı lääzım medik yardım için danışmaa. Hep ölä uzman nasaat eder alergiyaya karşı preparatlar insanda olsunnar.
«Biz lääzım kendi durumuna bakalım. Eer çekettiysäydi çiçek açması, ozaman bu insannar lääızm taa aaz dışarda bulunsunnar. Taa islää evdä durmaa. En önemni o, ani diil lääzım erken sabaaylen dışarı çıkmaa, neçinki ambroziya tozu erken olȇr da o zarar getirer»,- nışannadı Elidiya Kıssa.
2018-ci yılda hükümet kabletti planı ambroziya güreşmesindä hem onun yayınlamasında. Onunnan bakılȇr, ani fizik hem üridik kişilär cuvaplı teritoriyalar için, angıları onnarın varlıınnan sayılȇr da orada bu otu yok etmää lääzım. Kim bu kanonu yapmȇȇr ştraf kabledecek 600 leydän 6 bin leyädän.
Moldovanın hem Gagauziyanın en mekalı haberleri GRTnın Telegram kanalında!